Mingkar mingkuring angkara,
Angkarana karenan mardi siwi,
Sinawung resmining kidung,
Sinubo sinukarta,
Mrih kretarta pakartining ngelmu luhung,
Kang tumrap neng tanah Jawa,
Agama ageming aji.
menjauhi nafsu angkara, untuk mendidik anak-anak dengan puisi atau lagu, dibangun dengan banyak kreasi, untuk memahami ilmu yg tinggi, dan ditanah jawa ini, yang penting adalah menjalankan agama dengan benar.
Jinejer neng wedatama
Mrih tan kemba kembenganing pambudi
Mangka nadyan tuwa pikun,
Yen tan mikani rasa,
Yekti sepi asepa lir sepah samun,
Samangsane pasamuan
Gonyak ganyuk nglelingsemi
tertulis di wedhatama, janganlah salah paham, meskipun tua dalam umur, kalau tidak memiliki rasa, sebenarnya tak berasa seperti sampah, didalam pertemuan, akan kikuk dan memalukan
Nggugu karsane priyangga,
Nora nganggo peparah lamun angling,
Lumuh ingaran balilu,
Uger guru aleman,
Nanging janma ingkang wus waspadeng semu
Sinamun ing samudana,
Sesadon ingadu manis.
menuruti kemauan sendiri, berbicara tanpa pertimbangan, tidak mau dikatakan bodoh, dan selalu ingin dipuji, tetapi orang yg bijak dan pandai, akan selalu menyembunyikan kepandaian, dibungkus dalam sikap dan perilaku yg baik
Si pengung ora nglegewa,
Sangsayarda denira cacariwis,
Ngandhar-andhar angendhukur,
Kandane nora kaprah
Saya elok alangka longkanganipun,
Si wasis waskita ngalah,
Ngalingi marang si pengung
orang bodoh tidak pernah menyadari, semakin dia banyak bicara, dengan omongan-omongannta yang tinggi, kata-katanya akan semakin ngawur, tetapi orang pandai akan lebih mengalah, dan melindungi si bodoh.
Mangkono ngelmu kang nyata,
Sanyatane mung weh reseping ati,
Bungah ingaran cubluk,
Sukeng tyas yen denina,
Nora kaya si punggung anggung gumrunggung
Ugungan sadina dina
Aja mangkono wong urip
begitulah ilmu yang benar, membuat damai di hati, tetap gembira dibilang bodoh, tetap senang meskipun dihina, tidak seperti si bodoh yg selalu omong besar, dan sombong setiap hari, jangalah begitu orang hidup
Uripe sepisan rusak
Nora mulur nalare ting saluwir
Kadi ta guwa kang sirung
Sinerang ing maruta
Gumarenggeng anggereng anggung gumrunggung
Pindha padhane si mudha
Pradene peksa kumaki
hidup yang sekali saja rusak, tidak berkembang pikiranya bercabang, seperti gua gelap dan menyeramkan, jika terkena tiupan angin, akan bergema dan bergemuruh, seperti itulah anaka muda, meski demikian tetap saja merasa sombong
Kikisane mung sapala,
Palayune ngendelken yayah wibi
Bangkit tur bangsane luhur,
Lha iya ingkang rama,
Balik sira sarawungan wae durung
Mring atine tata karma,
Nggon anggon agama suci
motivasinya cuma kecil, hanya mengandalkan orang tuanya, yg kaya dan berpangkat, lha..memang itu bapakmu, tetapi kembali ke dirimu..bergaul saja belum, belum mengerti tata krama dan cara menjalankan agama yang suci
Socaning jiwangganira,
Jer katara lamun pocapan pasthi
Lumuh asor kudu unggul,
Semengah sesongaran,
Yen mengkono kena ingaran katungkul
Karem ing reh kaparawiran
Nora enak iku kaki
gambaran jiwamu, akan terlihat dari tutur kata, tidak mau mengalah maunya menang sendiri, senang menyombongkan diri, jika demikian bisa dibilang terlena, suka ribut..gak baik itu nak!
Kekerane ngelmu karang,
Kekarangan saking bangsaning gaib,
Iku boreh paminipun,
Tan rumasuk ing jasad,
Amung aneng sajabaning daging kulup,
Yen kapengkok pancabaya,
Ubayane mbalenjani.
didalam ilmu karang, yg dikarang oleh bangsa gaib, itu hanya ibarat bedak, tidak merasuk kedalam badan, hanya ada diluar daging..nak, jika terkena marabahaya, tidak bisa diandalkan
Marma ing sabisa bisa,
Bebasane muriha tyas basuki,
Puruita kang patut,
Lan traping angganira,
Ana uga angger ugering kaprabun,
Abon aboning panembah,
Kang kambah ing siyang ratri.
untuk itulah sebisanya kamu, untuk membersihkan hati, belajar hal yg benar, sesuai kemampuan, ada juga aturan negara, tempat kamu mengabdi, yg dilalui siang dan malam
Iku kaki takokena,
Marang para sarjana kang martapi
Mring tapaking tepa tulus,
Kawawa nahen hawa,
Wruhanira mungguh sanyataing ngelmu
Tan mesthi neng janma wredha
Tuwin mudha sudra kaki.
maka dari itu bertanyalah, kepada orang2 yg pandai dan bijak, untuk mengikuti jejak, agar bisa menahan hawa nafsu, ketahuilah sebenarnya ilmu itu, tidak hanya pada orang tua, tetapi juga orang muda dan rakyat jelata
Sapantuk wahyuning Allah,
Gya dumilah mangulah ngelmu bangkit,
Bangkit mikat reh mangukut,
Kukutaning jiwangga,
Yen mangkono kena sinebut wong sepuh
Lire sepuh sepi hawa,
Awas roroning atunggil
orang yg mendapat wahyu allah, yg memahami dan menguasai ilmu, menguasai dengan sempurna, sa,pai kedalam jiwa, orang yg demikan bisa disebut ‘orang tua’, artinya bijak dan menjauhi hawa nafsu, mengerti tentang dwi tunggal Tuhan.
Tan samara pamoring sukma,
Sinuksmaya winahya ing ngasepi,
Sinimpen telenging kalbu,
Pambukaning warana,
Tarlen saking liyep layaping aluyup
Pindha pesating sumpena,
Sumusuping rasa jati
jangan cemaskan tentang sukma, menghayati dan membuktikan didalam keheningan, yg disimpan didalam batin, sebuah gerbang pembuka, dari suasana hening dan sayup, seperti sebuah mimpi, merasuk dalam rasa batin
Sejatine kang mangkana,
Wis kaenan nugrahaning Hyang Widhi,
Bali alaming asuwung,
Tan karem karameyan,
Ingkang sipat wisesa winisesa wus,
Mulih mula mulanira,
Mulane wong anom sami.
sebenarnya situasi itu, sudah mendapat anugrah Tuhan, kembali ke alam hening, tidak senang dalam keramaian, yg bersifat kuasa-menguasai, kembali ke alam asal, tempat orang muda berasal
Luar biasa!upami aya tampilkeun pupuh anu 17 teraskeun kang!. komo upami sareng notasi laguna.